Uogólniona systematyka ortodontycznych wad zgryzowych

4 września 2017, Adam Dederko

Wady ortodontyczne zgryzowe podłużne tworzą zbiór zaburzeń dotyczących płaszczyzny oczodołowej, a zatem powodujących wysunięcia czy też cofnięcia elementów narządu żucia. Zaliczają się do nich wady zgryzowe dotylne, wady zgryzowe doprzednie, wady pionowe. W skład wad ortodontycznych zgryzowych dotylnych należą tyłozgryz częściowy, który występuje jako wychylenie siekaczy górnych ewentualnie przechylenie siekaczy górnych, a także tyłozgryz całkowity, gdzie także występuje wychylenie siekaczy górnych lub przechylenie siekaczy górnych oraz tyłożuchwie czynnościowe, retiogenia inaczej zwana tyłożuchwiem morfologicznym, jak również tyłozgryz rzekomy. Tyłozgryzy śródustnie cechuje dotylne ustawienie łuku zębowego dolnego względem do łuku górnego. Pojawiają się w konsekwencji zatrzymania wzrostu doprzedniego dolnego łuku zębowego. Tyłozgryz częściowy charakteryzuję się tym, że w odcinku bocznym utrzymana jest norma biologiczna, natomiast nieprawidłowość obejmuje tylko fragment odcinka przedniego. Tyłozgryzy mogą pojawiać się z wychyleniem (protruzja) czy też przechyleniem (retruzja) zębów siecznych górnych. Tyłożuchwie czynnościowe śródustnie jest równe tyłozgryzowi, a jedyna cecha szczególna znajduje się w rysach twarzy i uwidacznia się cofnięciem brody poza pole biometryczne. Natomiast tyłożuchwie czynnościowe powinno się rozgraniczać z tyłożuchwiem morfologicznym (retrogenią), w tym celu pomocny jest test czynnościowy.

Systematyka ortodontyczna Wrocław

Tyłozgryz rzekomy pojawia się w wypadku, gdy wzrost łuku górnego jest intensywny, a żuchwa kształtuje się prawidłowo. Tymczasem, w skład wad ortodontycznych zgryzowych doprzednich wchodzą przodozgryz częściowy, przodozgryz całkowity, przodożuchwie czynnościowe oraz progenia, czyli przodorzuchwie morfologiczne, a także przodozgryz rzekomy. Cechą charakterystyczną przodozgryzu jest doprzednie ustawienie łuku zębowego dolnego względem górnego. Natomiast tworzą się one w następstwie przyspieszonego wzrostu doprzedniego łuku dolnego, czy też zahamowania wzrostu doprzedniego łuku górnego i prowadzą do wyróżniających się modyfikacji w rysach twarzy, to znaczy broda znajduje się nadmiernie wyeksponowana ku przodowi. Przodużuchwie czynnościowe od progenii rozgranicza się za pomocą testu czynnościowego. W przypadku gdy przodozgryz uformował się jako następstwo wstrzymania wzrostu szczęki podczas prawidłowego wzrostu łuku dolnego, to taką wadę ortodontyczną nazywa się przodozgryzem rzekomym. Natomiast do wad pionowych zaliczyć można zgryz otwarty całkowicie, zgryz otwarty częściowo, zgryz głęboki całkowity, nadzgryz oraz zgryz głęboki wtórny i nadzgryz wtórny. Cechą wyróżniającą dla zgryzów otwartych jest niedochodzenie łuków zębowych do płaszczyzny okluzji. Zgryzy otwarte całkowite traktowane są jako utrwalone w kośćcu zmiany krzywicze. Znamienne dla owej wady ortodontycznej pozostają zmiany w rysach twarzy, wydłużenie dolnego odcinka twarzy, hipotonia mięśni warg i mięśni wyrazowych twarzy, mięśni żujących i mięśni języka. Jama ustna znajduje się otwarta, natomiast szpara spoczynkowa w znacznym stopniu powiększona. W związku z tym, mogą pojawiać się dolegliwości funkcjonalne ze względu na problemy z odgryzaniem pokarmu a następnie z żuciem.

Ortodonta Wrocław

Zgryzy głębokie tworzą się w efekcie słabego wzrostu na wysokość bocznych odcinków szczęk i wyrostków zębowych. Twarz jest wówczas skrócona w obrębie dolnego odcinka, a budowa żuchwy zmieniona. Powierzchnia zgryzowa tworzy linię łamaną, czyli jej wysokość w okolicy siekaczy jest wyższa niż we fragmentach bocznych, natomiast siekacze dolne przeważnie nagryzają na podniebienie i znajdują się w retuzji lub protuzji. Ten rodzaj zgryzu może być także połączony z tyłozgryzem. Nadzgryz natomiast, to rodzaj zgryzu głębokiego częściowego i odnosi się do fragmentu przedniego, gdzie w odcinku bocznym wysokość zgryzu jest prawidłowa. Powierzchnia zgryzowa także jest łamana i ma zaburzone oraz utrudnione ruchy w części odprzedniej i bocznej żuchwy. W konsekwencji utraty zębów bocznych w czasie rozwojowym i pozarozwojowym powstaje zgryz głęboki rzekomy, który pojawia się w razie braków zębowych (hipodoncja). Tymczasem zgryz głęboki i nadzgryz wtórny zdarzają się jako efekt starcia zębów lub następstwo wady zgryzu polegającej na braku kontaktu zębów przeciwstawnych. Z kolei zgryzy krzyżowe cechują się przeciwstawnym łączeniem się zębów górnych i dolnych. Owa wada, łączy się ze zwężeniem szczęki i uwidacznia się w rysach twarzy sprawiając na przykład jednostronne obniżenie się górnej wargi, wypukłość wargi dolnej, obniżenie kąta ust, natomiast mięśnie znajdujące się po przeciwnej stronie do zgryzu krzyżowego pozostają napięte i rozciągnięte, a niepoprawne zazębienia guzkowe uniemożliwiają symetryczne ruchy boczne. Zgryz krzyżowy różni się od przodozgryzu głównie przesunięciem bocznej linii siekaczy wobec prawidłowej linii środkowej siekaczy.

Ortodonta