Szyny zgryzowe

1 września 2017, Adam Dederko

W leczeniu zachowawczym schorzeń skroniowo-żuchwowych zazwyczaj wskazane jest leczenie przy użyciu szyn zgryzowych. Można je wykorzystywać także w celach diagnostycznych. Mogą być stosowane samodzielnie lub razem z innymi sposobami leczenia. Szyny zgryzowe wpływają różnorodnie na narząd żucia. Ich oddziaływanie może polegać na zmianie kontaktów zwarciowych spowodowanych powierzchnią szyny. Innym działaniem szyny jest przemieszczanie żuchwy. Prowadzi to do zmiany pozycji wyrostka kłykciowego w dole stawowym. Z kolei wymiar pionowy szyny można wykorzystać do rozciągnięcia mięśni uczestniczących w żuciu. Do funkcji szyn zgryzowych należy wyrównywanie przeszkód zwarciowych, wywoływanie równomiernego rozkładu sił zgryzowych, niedopuszczanie do ścierania się zębów, minimalizowanie natężenia parafunkcji, przyczynianie się do odprężenia mięśni, umacnianie lub zmienianie usytuowania krążka stawowego. Odpowiednią szynę dobiera się na podstawie przeprowadzonych badań klinicznych i badań dodatkowych.

Szyny zgryzowe Wrocław

Stosowanie szyn zgryzowych

Zarówno szyny standardowe jak i zrobione z uwzględnieniem indywidualnych potrzeba pacjenta można wykorzystywać tylko tymczasowo. Zazwyczaj okres ten wynosi od dwóch do trzech tygodni. Po tym czasie do leczenia wprowadza się właściwą szynę leczniczą, nad którą do tego momentu pracowano. Zalecenie to jest szczególnie ważne w przypadku zastosowania szyn miękkich i szyn pokrywających część łuku zębowego. Wynika to stąd, że szybko i łatwo tracą one swoje właściwości pod wpływem działania czynników zewnętrznych. Innym powodem wymiany szyn jest to, że nie kontaktują one równomiernie z zębami łuku przeciwstawnego. Z tego powodu mogą one przyczyniać się do przemieszczania się zębów, a także ich wychylania oraz biernego wyrzynania. Nieprawidłowości tego mogą się nasilać gdy szyna jest użytkowana w sposób intensywny albo pozbawiony kontroli.

Szyny zgryzowe

Podział szyn zgryzowych

Szyny zgryzowe zazwyczaj dzieli się biorąc pod uwagę sposób ich działania. Szyny stabilizacyjne, nazywane również relaksacyjnymi zalecane są gdy u pacjenta występują parafunkcje zwarciowe lub zwiększone napięcie mięśniowe. Stosuje się je również we wczesnym etapie leczenia schorzeń skroniowo-żuchwowych. Tego typu szyny zgryzowe zastosowane w przypadku zbyt dużej aktywności mięśni żucia oraz dolegliwości w obrębie stawu skroniowo żuchwowego przyczyniają się do odprężenia wspomnianych mięśni oraz odciążenia SSŻ. Dzięki szynom stabilizacyjnym możliwe jest również diagnozowanie dolegliwości. Pozwalają na rozpoznanie czy jest ona stawowa czy mięśniowa. Szyny stabilizacyjne/relaksacyjne mogą być twarde, miękkie, pokrywające cały łuk zębowy, pokrywające wyodrębnioną grupę zębów. Do pierwszych z wymienionych rodzajów zaliczyć można stabilizacyjną szynę zgryzową typu Michigan oraz dolną szynę akrylową. Do szyn miękkich należą szyny zrobione z adapty, elastyczne szyny zgryzowe (na przykład Scandia Dental HB, Gelax). Jako szyna pokrywająca cały łuk zębowy zastosowana może być stabilizująca szyna zgryzowa typu Michigan, dolna szyna zgryzowa lub elastyczna szyna zgryzowa. Do szyn pokrywających określoną grupę zębów zaliczyć można deprogramator, interceptor oraz przednie plateau. Szyny stabilizacyjne/relaksacyjne występują jako szyny wyprodukowane według określonych standardów oraz wykonane w pracowni zgodnie z indywidualnym zapotrzebowaniem.

Ortodoncja Wrocław

Szyny zgryzowe relaksacyjne

Jako szyny relaksacyjne stosuje się głównie twarde szyny zgryzowe. Materiałem z którego są zrobione jest tworzywo akrylowe. Wykonuje się je w pracowni protetycznej, indywidualnie dla poszczególnych pacjentów. Ten rodzaj szyny jest modyfikacją szyny Michigan. Tę ostatnią stanowi szyna górna, która obejmuje zęby szczęki. Ma płaską powierzchnię oraz prowadzenie kłowe. Twarda szyna zgryzowa pokrywa natomiast cały górny lub dolny łuk zębowy. Jej powierzchnia jest płaska i posiada wielopunktowe kontakty z zębami przeciwstawnymi i prowadzeniem kłowym. W trakcie leczenia twardą szyną zgryzową stabilizacyjną należy zadbać aby żuchwa znajdowała się w pozycji centralnej. Ustawienie to jest najlepsze dla pracy stawu skroniowo-żuchwowego. Niektórzy wskazują, że ten rodzaj szyny powinien być wykonany w granicy szpary zgryzowej. Należy jednak wziąć przy tym pod uwagę, że skuteczność leczenia relaksacyjną szyną zgryzową może zależeć od zakresu w jakim jest odwodzona żuchwa. Inaczej mówiąc na osiągnięcie pożądanych rezultatów wpływ ma wysokość szyny, odpowiednio dobrana do warunków zgryzowych określonego pacjenta. Ponadto utworzenie na szynie zgryzowej wielopunktowych kontaktów zwarciowych oraz prowadzenia kłowego przyczynia się do zwiększenia jej działania relaksacyjnego poprzez odwzorowywanie optymalnego zwarcia. Wynika to z oddziaływania na reakcję proprioceptorów zębów oraz przyzębia.

Ortodonta Wrocław