Protezy zębowe

18 września 2017, Adam Dederko

Protezy zębów dla dzieci

Protezy, których zadaniem jest uzupełnianie braków zębowych u dzieci są tak projektowane aby pobudzać i usprawniać funkcjonowanie mięśniowo-stawowego. Muszą być również tak zbudowane żeby nie utrudniać fizjologicznej wędrówki zębów, wynikającej ze wzrostu dziecka. Należy zadbać o właściwy zgryz konstrukcyjny, to znacz taki, który odzwierciedla właściwe uwarunkowania anatomiczne oraz fizjologiczne, którymi cechuje się w danej fazie rozwoju narząd żucia dziecka. Mięśnie pobudzane przez zgryz konstrukcyjny pobudzają wzrost szczęk i przyczyniają się do prawidłowego rozwoju łuków zębowych i zgryzu. Proteza musi być wykonana zgodnie z zasadami ortopedii czynnościowej. Do uzupełniania braków zębowych u dzieci zazwyczaj wykorzystuje się protezy ruchome, mające duże płyty podstawowe. Te ostatnie muszą być tak dobrane aby nie obejmowały stoku przedsionkowego wyrostka zębodołowego. Niespełnienie tego wymogu może doprowadzić do zahamowania wzrostu szczęki i żuchwy. Przy projektowaniu protez dla dzieci nie bierze się pod uwagę klamer protetycznych. Wykorzystuje się natomiast klamry Adamsa, klamry grotowe lub klamry doginane, zrobione z pojedynczego drutu stalowego, mające przekrój od sześciu dziesiątych do siedmiu dziesiątych milimetra. Wybór ten wynika stąd, że wymienione rodzaje klamer nie powodują ograniczenia fizjologicznej ruchomości zębów. Docelowo proteza utrzymuje się na podłożu dzięki wklinowaniu w przestrzeniach zębowych. Z tego względu klamry stosowane są tylko w okresie adaptacyjnym. Protezy dziecięce powinny dobrze się trzymać podłoża oraz dawać łatwo wyczyścić. Należy je stosunkowo często wymieniać. Częstotliwość tych zmian zależy od wieku pacjenta. Protezy przeznaczone dla dzieci z wadami zgryzu projektuje się w zgryzie konstrukcyjnym, który umożliwia odtworzenie prawidłowych warunków zgryzowych. Jeżeli dziecko nie ma wad zgryzu to przeznaczona dla niego proteza jest tak zbudowana, że w miejscach wypełnionych sztucznymi zębami, warunki zgryzowe są właściwe dla aktualnego stadium rozwojowego w jakim znajduje się narząd żucia.

Protezy całkowite nakładkowe

Overdentures, czyli protezy całkowite nakładkowe wykorzystuje się gdy w jamie ustnej znajdują się pozostawione zęby lub zabezpieczone odpowiednio korzenie zębów. Dzięki nim możliwe jest przenoszenie sił żucia przez ozębną. Ich zastosowanie ma na celu także przeciwdziałanie zanikaniu wyrostków zębodołowych a także zapobieganie uszkodzeniom błony śluzowej jamy ustnej. Dodatkowo pozwalają na zachowanie ozębnowej percepcji ucisku i dotyku.

Protezy stałe

Protezy stałe stosowane są przede wszystkim u osób dorosłych. Ich wykorzystywanie u dzieci jest niewskazane gdyż w postaci rozległych mostów mogą przyczynić się do ograniczenia wzrostu i rozwoju szczęki oraz żuchwy. Ze względu na występowanie u dzieci dużych komór zębów i szerokich kanalików zębinowych, szlifowanie zębów pod korony protetyczne może spowodować uszkodzenie miazgi. Dodatkowo nie poleca się stosować stałych protez w przypadku niezupełnego wyrżnięcia się koron zębów stałych, przed całkowitym rozwojem ich korzeni a także gdy występuje resorpcja korzeni zębów mlecznych i przy zdiagnozowanych wadach zgryzu.

Wkłady koronowe i koronowo-korzeniowe

Wkłady koronowe wykorzystuje się w głównie w mocno uszkodzonych zębach stałych. U dzieci modeluje się je metoda pośrednią, gdyż modelowanie metodą bezpośrednią w jamie ustnej jest u najmłodszych pacjentów utrudnione. Wkłady koronowe odlewa się ze złota lub stopów zastępujących ten metal. W przypadku gdy zębny stałe mają zakończony rozwój korzenia, były leczone wcześniej ortodontycznie i jednocześnie uszkodzenie korony nie daje możliwości wykonania wypełnienia, wkładu koronowego albo korony protetycznej, stosuje się wkłady koronowo-korzeniowe. Opracowanie żeba w celu zastosowania wkładu koronowo-korzeniowego polega na usunięciu zębiny próchnicowej, zeszlifowaniu nawisów, które utrudniają dostęp do komory zęba wzdłuż jego dłuższej osi, opracowaniu komory i kanału. Należ przy tym starać się w jak najmniejszym stopniu usuwać tkanki twarde. Dobrze jest zachować tkanki twarde korony zęba. Dzięki temu wkład nie będzie obracał się w kanale. Ze względu na dużą szerokość kanału, u dzieci nie jest wskazane jego dodatkowe poszerzanie. Długość i szerokość wkładu zależy od indywidualnej budowy zębów. Jest on tym dłuższy im mniej zachowało się tkanek twardych korony zęba. Jego grubość zależy od długości. Im wkład jest dłuższy, tym powinien być grubszy. Jeżeli korona zęba jest całkowicie zniszczona, to długość wkładu w korzeniu zęba nie powinna być krótsza od przewidywanej wysokości korony protetycznej. Jego średnica w najszerszym miejscu wynosi około półtora milimetra. Wkłady koronowo-korzeniowe są zwykle odlewane ze stopów zastępujących złoto. Modelowane są zarówno i metoda pośrednią jak i bezpośrednią.

Protezy dentystyczne Wrocław

Korony protetyczne

Zadaniem koron protetycznych stosowanych u dzieci jest ochrona miazgi zęba przed negatywnym oddziaływaniem czynników zewnętrznych oraz zabezpieczanie jego twardych tkanek przed próchnicą. Korony protetyczne należy tak sporządzać aby szczelnie przylegały do zęba przy brzegu dziąsła. Dobrze jest również gdy odzwierciedlają anatomiczny kształt koron zębów. Dzięki temu możliwa jest ich czynność oraz chronione jest przyzębie. Powinny się także cechować wytrzymałością oraz odpowiednią retencją. Lepiej jest je stosować gdy nie ma potrzeby zbyt mocnego szlifowania zębów. U dzieci szlifowanie zębów pod korony protetyczne należy przeprowadzać w sposób nie powodujący odsłonięcia miazgi oraz tak aby nie została ona uszkodzona ciepłem wydzielającym się podczas tego typu zabiegu. Tak jak przy szlifowaniu zębów z innych powodów, ten sposób przygotowywania ich pod korony powinien podlegać ogólnym zasadom ochrony miazgi. Zgodnie z nim preparacja powinna być wolna i ostrożna, bez zbyt dużego nacisku, z wykorzystaniem ostrych instrumentów. Powinny one posiadać gradację nasypu i wydajne chłodzenie wodne. Powodem stosowania u dzieci protez tymczasowych jest ciągły rozwój ich uzębienia. Zazwyczaj są one wykorzystywane przez kilka tygodni lub miesięcy. Wyjątkowo są przygotowywane na kilka lat, czyli tyle ile wytrzymują korony trwałe. Jeżeli nie zachodzi potrzeba stosowania w późniejszym czasie koron trwałych, korony tymczasowe wykonuje się bez uprzedniego szlifowania zębów. Korony trwałe zastępują tymczasowe gdy komora miazgi zmniejsza się w wyniku rozwoju pacjenta. Dzieje się tak około osiemnastego roku życia. Wtedy można szlifować żeby bez niebezpieczeństwa uszkodzenia miazgi. Korony tymczasowe dzielą się na naddziąsłowe i dodziąsłowe. U dzieci stosowane są tylko te drugie. W obręb kieszonki zębowej mogą one wchodzić tylko w wyjątkowych sytuacjach, w bardzo niewielkim stopniu. Dzięki temu zabezpieczają uszkodzony ząb przed próchnicą. Korony te mogą być jednolite metalowe, akrylowa a także złożone metalowo-akrylowe albo metalowo-porcelanowe. Rzadziej wykorzystuje się u dzieci korony pełnoceramiczne. Korony ochronne przeznaczone dla najmłodszych pacjentów, wytwarzane są fabrycznie według określonych wzorów. Mogą być wykonane z akrylu, stali nierdzewnej, aluminium albo celuloidu. Korony wytworzone z celuloidu można wykorzystywać jako ochronę opatrunku. Służą też do wykonania tymczasowych koron akrylowych a także rekonstrukcji z kompozytu. Korony stalowe wytłacza się z blach. Zaleca się je stosować przy zniszczeniu przez próchnicę przynajmniej trzech powierzchni zęba, jego złamaniu, a także w celu wzmocnienia po zabiegu amputacji lub ekstyrpacji miazgi. Pomocne są także przy rozwojowych anomaliach twardych tkanek i przy patologicznym starciu zęba. Wskazane jest także ich wykorzystanie w przypadku podwyższonej skłonności do próchnicy i złego stanu jamy ustnej. Dobrze też nadają się do zastosowania jako filar utrzymujący przestrzeń. Jeżeli są one dobrze dopasowane i zacementowane to pomagają w wyparciu próchnicy oraz zabezpieczeniu miazgi. Przyczyniają się do przywrócenia prawidłowych kontaktów okluzyjnych i mezjo-dystalnych wymiarów koron, przywrócenia punktów stycznych. Do ich dodatkowych zalet można zaliczyć również ochronę dziąsła brzeżnego a także możliwość zachowania zębów mlecznych. Koron stalowych nie poleca się ich używać gdy występuje zaawansowana resorpcja korzenia. Za ich wady uważa się nieestetyczny wygląd i ścieralność powierzchni żujących mniejszą od ich naturalnych odpowiedników.

Mosty

Stosują mosty u dzieci ważne jest aby zwrócić uwagę żeby nie przyczyniały się one do zahamowania rozwoju łuków zębowych. Chodzi przede wszystkim o kierunek przednio-tylny i poprzeczny. Mając to na uwadze, wskazane jest wykorzystywanie różnorodnych przęseł dzielonych. Dzięki nim siła żucia przenoszona jest na zęby filarowe. Ponadto przęsła pozwalają na przesuwanie się zębów względem siebie. Ze względu na możliwość uszkodzenia miazgi podczas szlifowania zęba oraz z uwagi na niebezpieczeństwo ograniczenia wzrostowych przekształceń łuków u dzieci mosty wykorzystywane są tylko w przypadku zaistnienia wyjątkowych sytuacji. Dodatkowym ograniczeniem w stosowaniu stałych mostów jest możliwość ich wykorzystania w przypadku pacjentów posiadających prawidłowo funkcjonujący zgryz lub tych, u których jego wady zostały wyleczone. U dzieci i młodzieży zaleca się stosowanie mostów wykonanych z tworzyw kompozycyjnych, adhezyjnych wyrabianych techniką Rochette’a i typu Maryland. Wymienione rodzaje nie wymagają szlifowania zębów, dzięki czemu zażegnane jest niebezpieczeństwo zranienia miazgi. Początkowo wskazane jest stosowanie ich jako uzupełnień tymczasowych. Wraz z upływem czasu i w związku z pojawiającymi się potrzebami mogą być one zastępowane mostami wykonanymi technikami tradycyjnymi.

Wszczepy dentystyczne

Niektóre przeprowadzone badania wskazują, że wszczepy dentystyczne mogą być z powodzeniem stosowane w leczeniu wrodzonych braków w uzębieniu. Zalicza się do nich hipodoncja, a więc brak do pięciu zębów, oligodoncja, czyli brak powyżej pięciu zębów, a także anodoncja – całkowity brak stałych zębów). Rozwój stomatologii pozwala na stosowanie ich również u dzieci i młodzieży. Dodatkowo implanty wykorzystuje się w leczeniu skutków urazów twarzoczaszki i ich powikłań. Znajdują także zastosowanie u pacjentów, którzy przebyli zabiegi onkologiczne w obszarze stomatoagnatycznym. Obserwacje wykazały, że u dzieci, u których wszczepy zostały zastosowane z powodu niemożności wykorzystania innych metod terapii, proces osteointegracji miał przebieg prawidłowy. Wadą implantów wszczepianych u młodocianych pacjentów jest jednak nieprzemieszczanie się ich adekwatnie do wzrostu i rozwoju szczęki. Objawy tego stanu rzeczy są podobne do efektów występujących w przypadku zębów z ankylozą. Polegają one na niewyrzynaniu się zębów nietworzeniu się nowej kości. Ze względu na nieprawidłowy wzrost kości wyrostka zębodołowego niemożliwy staje się ruch zębów adekwatnie do wzrostu kości. Dotyczy to wszystkich trzech kierunków. Według niektórych naukowców przy implantach następuje zaburzenie procesu wyrzynania zmianom ulega budowa morfologiczna zębów. Uzupełnienia protetyczne osadzone na wszczepach mogą wykazywać infraokluzję. Jej powodem jest ruch zębów wynikający ze wzrostu szczęki i jednocześnie stała pozycja implantu. Dynamika wzrostu dziecka może przekładać się na stopień zaawansowania infraokluzji odtworzonego zęba. Aby zmniejszyć do minimum możliwość wystąpienia niepożądanych efektów ubocznych konieczne jest zbadanie dojrzałości układu kostnego przed przystąpieniem do implantacji. W ramach rozpoznania sprawdza się wiek zębowy, krzywą wzrostu i wiek kostny. Sytuacja jest najdogodniejsza gdy zęby stałe są zupełnie wyrżnięte. Dobrze jest tez sporządzić teleradiogram twarzy. Najlepiej jest przeprowadzić zabieg implantacji po szczycie wzrastania. U dziewcząt występuje on około dwunastego roku życia a u chłopców w wieku około czternastu lat. Według opinii wielu specjalistów, wtedy są największe szanse na uzyskanie pożądanych efektów odbudowy protetycznej. Dotyczy to zarówno estetyki jak i funkcjonalności.

Protezy stomatologiczne Wrocław