Aparaty ortodontyczne dla młodzieży

28 lipca 2017, Adam Dederko

Na leczenie ortodontyczne młodzieży duży wpływ ma to, że jest to okres w życiu, w którym następuje najszybszy wzrost. Dzięki temu leczenie ortodontyczne w tym wieku może być najszybsze i najskuteczniejsze. U dziewczynek faza najszybszego rozwoju ma miejsce w wieku od jedenastu do trzynastu lat, natomiast u chłopców przypada ona na trzynasty, czternasty i piętnasty rok życia. Do występujących symptomów mogących wskazywać na konieczność leczenia ortodontycznego u młodzieży zaliczyć można nieprawidłowe ułożenie zębów, w tym między innymi stłoczenia, przerwy, asymetrię; wady zgryzu takie jak miedzy innymi tyłozgryz, przodozgryz, zgryz krzyżowy; zgrzytanie zębami; ścieranie zębów; odsłonięte szyjki zębów; częste odkładanie kamienia nazębnego wynikające ze złego uszeregowania zębów; bóle i dysfunkcje stawów skroniowo-żuchwowych; niewyrzynanie się zębów.

Ortodoncja WrocławOrtodoncjaLeczenie ortodontyczne młodzieży

Aparaty ortodontyczne stałe

Aparaty ortodontyczne stałe są najczęściej zalecanymi dla młodzieży. Stanowią je zamki i pierścienie ortodontyczne. Do szkliwa są one przyklejane przy użyciu specjalnego kleju. Przetykany jest przez nie sprężysty drut. Jego naprężenie wywołuje stały nacisk na zęby, dzięki któremu następuje ich przemieszczenie na właściwe pozycje. Aparat ortodontyczny stały umożliwia przesuwanie zębów do przodu i tyłu oraz na boki. Za jego pomocą można także żeby obracać wokół własnej osi i pochylać. Można wyróżnić aparaty ortodontyczne stałe i ceramiczne. W celach leczniczych dobiera się je w zależności od wad, do których skorygowania mają służyć, ale także ze względu na potrzeby estetyczne pacjenta. U młodzieży najczęściej stosuje się aparaty metalowe w postaci zamków. Ich nowoczesną odmianą są systemy samoligaturujące. Zamki tego typu aparatów wyposażone są w elementy pozwalające na uzyskiwanie przy zmniejszonym nacisku tych samych efektów co w przypadku korzystania z metod tradycyjnych. Dzięki temu ból jest do pewnego stopnia niwelowany a okres leczenia znacząco się skraca. Zamki ceramiczne, mono- lub polikrystaliczne są zrobione z tzw. syntetycznego szafiru. Mogą być w różnym zakresie przezroczyste lub mieć kolor zęba. Z tego względu nie rzucają się w oczy. U młodzieży są stosowane rzadziej, częściej natomiast u dorosłych prowadzących aktywny tryb życia.

Aparaty ortodontyczne ruchome

Czasami zachodzi konieczność zastosowania oprócz aparatu stałego także ruchomego aparatu ortodontycznego. Jest on bardzo skuteczny. Jednak jego zastosowanie przynosi pożądany efekt tylko w przypadku utrzymania przez pacjenta wysokiej samodyscypliny oraz ścisłego przestrzegania wskazówek ortodonty. Dotyczą one głównie czasu jego używania. Aparaty ortodontyczne ruchome są zazwyczaj noszone przez dwadzieścia cztery godziny na dobę. Przerwy robi się tylko na spożywanie posiłków oraz mycie zębów. Zalicza się je do aparatów czynnościowych. Przeznaczone są do korekcji szkieletowych wad zgryzu takich jak na przykład zwężona szczęka, cofnięta żuchwa, niedorozwój przednio-tylny szczęki czy boczne przemieszczenie żuchwy. Ze względu na specyfikę biologicznego rozwoju są one szczególnie polecane dla młodzieży. Stosując w tym wieku ruchomy aparat ortodontyczny można usunąć wady, których zniwelowanie w starszym wieku może być niemożliwe lub może wymagać zabiegu chirurgicznego. Aby mieć pewność, że pacjent prawidłowo używa ruchomego aparatu ortodontycznego, często jest on przymocowywany na stałe. Do tego typu konstrukcji należą na przykład ekspandery niklowo-tytanowe, rotatory, aparaty do korekcji klasy II (między innymi Advansyc, MARA, Twinforce, Rick-A-Nator) czy aparaty do wielopłaszczyznowej rozbudowy szczęki (między innymi A.L.F.). W wieku dojrzewania często stosuje się jednocześnie aparaty ortodontyczne stałe i ruchome.

Ortodonta WrocławOrtodontaLeczenie młodzieży

Leczenie retencyjne

Leczenie ortodontyczne jest długotrwałe i wieloetapowe. Będące jedną z jego faz leczenie retencyjne jest kontynuacją leczenia ortodontycznego po zakończeniu leczenia przy użyciu aparatu ortodontycznego. Jego zadaniem jest utrwalenie i utrzymanie osiągniętych rezultatów. Wynika to stąd, że tkanki przyzębia, mięśnie oraz staw skroniowo-żuchwowy przystosowują się do nowego układu zgryzowego jeszcze przez jakiś czas po zaprzestaniu korzystania z aparatu ortodontycznego. W tym okresie tkanki przyzębia niejako reorganizują się i dopasowują do nowego położenia zębów. Wynika to stąd, że w trakcie przesuwania się zębów poszerzają się przestrzenie ozębnowe oraz przerwaniu ulegają pęczki włókien kolagenowych. Bez tego niemożliwy byłby ruch zęba. Ponadto zęby umiejscowione są w nowej, nie mającej jeszcze pełnej stabilizacji pozycji. Z tego względu podatne są na działanie mięśni policzków, warg i języka. Zaleca się leczenie retencyjne również dlatego, że rozwój pacjenta, jego wzrost może mieć niekorzystny wpływ na dotychczas osiągnięte rezultaty. Tak więc aby uniknąć nawrotu nieprawidłowości wprowadza się w leczeniu ortodontycznym fazę retencji. W tym celu stosuje się retainery ruchome i stałe. Stałe aparaty retencyjne stosuje się gdy zalecony jest stały lub przedłużony okres retencji. Wykorzystuje się je także do szynowania zębów, które uległy rozchwianiu w wyniku zaniknięcia tkanki kostnej wyrostka zebodoowego albo resorpcji korzeni. W fazie retencji pacjent nosi aparat retencyjny od chwili, w której następuje prawidłowe zwarcie do czasu, w którym pojawiają się zmiany adaptacyjne w narządzie żucia. Leczenie retencyjne jest równie ważne jak leczenie przy użyciu aparatu ortodontycznego. Mimo że aparat ortodontyczny w żaden sposób nie powoduje uszkodzeń zębów, to podczas jego noszenia, w przypadku gdy pacjent nie dba – zgodnie z zaleceniami lekarza – w sposób wzmożony o higienę jamy ustnej mogą pojawić się pewne dolegliwości zdrowotne. Należą do nich odwapnienia, ubytki próchnicowe a także stan zapalny dziąseł wynikający z powstania płytki nazębnej. Aby uniknąć tych komplikacji, w trakcie leczenia ortodontyczne w sposób szczególny należy zwrócić uwagę na higienę jamy ustnej. Leczenie retencyjne w takiej sytuacji przebiega bezproblemowo. Nie wymaga leczenia próchnicy i obrzęków dziąseł, usuwania przebarwień i przerostów.